8 Ekim 2010 Cuma

Brezilya F-X2 İhalesi Bu Ay Sonuçlanıyormu?

2 Mar, 2010 | Kategori: Hava Savunma Sanayi, Savunma ve Strateji: Özge Kılınç | oezge.kilinc@arcor.de
hükümetinin ilk defa bundan sekiz buçuk yıl önce, 6 Ağustos 2001 tarihinde kamuoyuna duyurarak start alan yeni nesil çok rollü av-bombardıman jet uçağı ihalesi F-X2, geçtiğimiz aylardaki ardı arkası kesimleyen haberlerin ardından bu ay içerisinde nihayet son buluyor gibi gözüküyor.
Bilindiği gibi ‘nın uluslararası savaş uçağı ihalesi F-X2′ye İsveç’ten JAS-39 NG, ‘dan (F3), ‘den () jetleri iştirak ediyorlar.
Geçtiğimiz aylarda, özellikle ‘nın hükümet ve askeri kanadından yapılan çeşitli açıklamalar kamuoyunda kafaları karıştırmıştı. İlk olarak Hükümeti’nden Devlet Başkanı Sarkozy’e birazda jest maksatlı olarak Eylül 2009′da erken bir açıklama yapılarak, ihalenin galibinin konsepti ile Fransız olduğu açıklanmıştı.
Ardından gerek ‘nin  Büyükelçiliği nezdinde yapılan açıklamaları, gerekse uluslararası kamuoyu tepkileriyle bağlantılı olarak bu kararın henüz resmen verilmediği tarafından resmen doğrulanmak ve söz konusu bu açıklama geri alımak zorunda kalınmıştı.
Bunu takiben Hava Kuvvetleri de, ihalede değerlendirmeye alınan uçakların genel durumunu yansıtan bir raporu kamuoyu ile paylaştı ve buna göre NG birinci sırada yer alırken,  F3 uçağı, ‘in de arkasında son sırada yer alıyordu.
Cumhurbaşkanı, Luis Inacio Lula da Silva, ‘nın siyasi ve ekonomik favorisinin çözümü olduğunu hiç bir zaman kamuoyundan gizlemedi ve hatta en son 4 Şubat 2010 tarihinde,  firmasının  çözümünün 36 uçaklık ihaleyi alacağını bildiğini dile getirebilecek kadar ileri gitti. Bunun üzerine firmasının hisse senetleri borsada göreceli olarak yükselmişti.
Hava Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Juniti Saito tarafından kısa bir süre önce yapılan bir açıklamaya göre, söz konusu ihale nihayet kuvvetle muhtemel bu ayın sonuna kadar resmen sonuçlandırılmış olacak.
‘daki bu çelişkili açıklamaların bu ihaleyi kızıştırma ve rekabeti artırma taktiği olduğu varsayılırsa, sonuç itibariyle bu offset ve doğrudan veya karşı yatırımlar açısından, dolayısıyla ekonomisi için çok başarılı ve muazzam bir gambit taktiği olmuş oldu.
Nitekim ilk olarak, Hava Kuvvetleri’nin favorisi JAS-39 NG’nin İsveçli üreticisi cazip teknolojik transfer ve hat safhada yerli üretim payı ile karşı yatırım teklifinde bulundu. Buna göre: uçağın projesine kısıtlamasız katılım ve tüm teknolojilerin tam transferi yanında, tarafından seçilecek her türlü silah sisteminin entegrasyonu, motor bakım ve idame yeteneklerinin kazandırılması, dahasında uçağın gövdesinin 80%’ninin ‘da üretimi ve ‘da NG üretim tesisleri inşaa edilerek uçağın Güney Amerika pazarına üçüncü ülkelere satışında işbirliği gibi unsurlar yer alıyordu.
Daha sonra ‘den de, siyasi/ekonomik açıdan şansının azaldığını farkedince ek bir cazip teklifte bulundu. Teklifin ekonomik ve karşı yatırım boyutu, teknolojik ve üretim kısmından çok daha ağır basıyordu. Zira üretim açısından sunulan teklifine göre: uçağının sadece radom ve kanatları ‘da üretilecek, bunun dışında motorun bu ülkede sadece montaji gerçekleşecek ve idame kabiliyeti sağlanacak, bunun dışında teklif ‘nın tercih ettigi İsrail’in  yapımı hava-hava amaçlı kızılötesi güdümlü mühimmatlardan Python ve Derby füzelerinin sertifikasyonları ile sınırlıydı ve burada kaynak kodları dahi kısıtlamasız verilmiyordu.
bu teklifinin çok da cazip olmadığını çok iyi bildiğinden dolayı, son haberler ‘nin  seçilmesi halinde 200 adet üretimi EMB 314 Super Tucano tipi tek prop motorlu eğitim/yakın destek uçağı almayı vaadettiği yönünde.
İhalede siyasi açıdan başından beri en şanslı aday olarak gösterilen Fransız cephesinden de yine bir adeta son dakika teklifi geldi ve buna göre uçağı satışında maliyet bazında 30 yıllık bakım süreci de dahil toplam 2 milyar dolar ($) birden indirim yapıldı.
medyasından edinilen bilgilere göre, 36 adet F3 uçağının, 30 yıllık bakım ve losjitik destek masrafları da dahil maliyeti 10 milyar dolar ($). ‘in uçaklarının maliyeti 7,7 milyar ve çözümü NG’lerin maliyetiyse 6 milyar dolarla ($) ilk aşamada en hesaplı çözüm olarak görülüyor.
Hava Kuvvetleri’nin favorisinin JAS-39 , hükümetinse olması, ‘in şansının sıfırlandığı anlamına da gelmemeli. Zira bunun en sembolik göstergesi, Deniz Kuvvetleri ()’ye ait bir uçak gemisinin çok yakında, kesin karar bu ayın sonuna kadar verilmeden önce,‘ya gönderilmesi ve kamuoyunun uçaklarını daha yakından tanımasını sağlamaya gayret göstermesi. Bu bağlamda, Dışişleri Bakanı Hillary Clinton da Güney Amerika’nın parlayan ekonomisi ‘ya bu ayın ilk yarısında ziyarette bulunarak, ‘nın () uçağını seçmesini tavsiye edecek.
İhalede kaybetme şansını uluslararası pretij açısından kendinde görmeyen ve F-X2 değerlendirmesine “olmazsa olmaz” olarak bakan tek katılımcı ise kuşkusuz uçağı ile Fransız firması ve Devleti. Zira 13 senedir seri üretimi yapılan uçağını bugüne uluslararası pazarda dışında hiç bir ülkenin hava kuvvetleri tercih etmedi. bu ihalede seçilmesi için, yüzmilyonlarca avro (€) zarar etmeye bile çoktan hazır.
Özge Kılınç
SSNet Kurul Başkanı ve Yayın Danışmanı

()

JAS-39 NG (İsveç)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder